Osoby, kt\u00f3re w dzieci\u0144stwie do\u015bwiadczy\u0142y wielu krzywd, mog\u0105 jako doro\u015bli cz\u0119sto czu\u0107 si\u0119 skrzywdzeni. Widz\u0105 innych ludzi jako krzywdz\u0105cych, poniewa\u017c tego nauczyli si\u0119 w relacjach z rodzicami, rodze\u0144stwem, nauczycielami czy opiekunami. To jest ich dzieci\u0119ce do\u015bwiadczenie, cho\u0107 cz\u0119sto w og\u00f3le nie zdaj\u0105 sobie z tego sprawy. \u015awiadomie – maj\u0105 przekonanie, \u017ce szef, m\u0105\u017c, \u017cona, dziecko, s\u0105siad, sprzedawca faktycznie wyrz\u0105dzaj\u0105 im krzywd\u0119 swoim zachowaniem wobec nich. Patrz\u0105 na innych ludzi przez filtr krzywdy, kt\u00f3r\u0105 im wyrz\u0105dzono w dzieci\u0144stwie, obawiaj\u0105c si\u0119 czy spodziewaj\u0105c si\u0119 od ludzi tego samego. Taki by\u0142 \u015bwiat wok\u00f3\u0142 nich, gdy dorastali i uczyli si\u0119 od najbli\u017cszych tego „jakie jest \u017cycie”. Pozycja osoby krzywdzonej w jaki\u015b spos\u00f3b uprawnia do odwetu. Krzywda w ko\u0144cu budzi z\u0142o\u015b\u0107. W rezultacie pojawia si\u0119 ch\u0119\u0107 „odbicia sobie” za krzywd\u0119, mo\u017ce to mie\u0107 form\u0119 biernej agresji, np. „obra\u017cenia si\u0119”, z\u0142o\u015bliwej uwagi pod adresem krzywdziciela, albo dzia\u0142ania „na z\u0142o\u015b\u0107”. Taka reakcja mo\u017ce mie\u0107 aspekt uwolnienia od poczucia bezradno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wiele razy odczuwali w sytuacjach przemocy. Ale krzywdzenie innych ludzi zwykle budzi poczucie winy i wstydu, z kt\u00f3rym jeszcze trudniej sobie poradzi\u0107. \u0141atwiej spojrze\u0107 w swoje w\u0142asne oczy, gdy wida\u0107 w nich krzywd\u0119 ni\u017c win\u0119 czy wstyd. Poczucie winy mo\u017ce tak bardzo rozrosn\u0105\u0107 si\u0119 w cz\u0142owieku, \u017ce ani troch\u0119 wi\u0119cej nie jest do przyj\u0119cia, wtedy trudno dopu\u015bci\u0107 do siebie kolejn\u0105 „win\u0119” bycia krzywdzicielem. Wi\u0119c nie mo\u017cna za to przeprosi\u0107. Takim osobom niezwykle trudno jest przeprasza\u0107. Tkwienie w poczuciu winy jest bardzo niewygodne, wi\u0119c wraca do krzywdy, szuka w otoczeniu „krzywdziciela”.<\/p>\n
Mechanizm ko\u0142a poczucia winy i krzywdy bardzo utrudnia relacje z lud\u017ami. Je\u015bli jeste\u015bmy wra\u017cliwi na w\u0142asn\u0105 krzywd\u0119, b\u0119dziemy uwa\u017cni, czujni i wiele sygna\u0142\u00f3w od innych ludzi, ze \u015bwiata b\u0119dziemy sk\u0142onni odczytywa\u0107 jako krzywdz\u0105ce nas. I b\u0119dziemy czuli si\u0119 uprawnieni do ataku, bo nie mo\u017cna bez ko\u0144ca znosi\u0107 krzywd\u0119! Zaczniemy sami krzywdzi\u0107, a potem czu\u0107 si\u0119 winni, wi\u0119c zn\u00f3w krzywdzi\u0107… i ko\u0142o si\u0119 zamyka. Bliska osoba nie mo\u017ce si\u0119 w tym po\u0142apa\u0107 – raz jestem krzywdzicielem, raz winowajc\u0105, zazwyczaj nie maj\u0105c poj\u0119cia, co takiego zrobi\u0142a. A wszystko dlatego, \u017ce rozstrzygni\u0119cia: kto winien a kto krzywdzi rozgrywaj\u0105 si\u0119 wewn\u0105trz psychiki osoby kr\u0105\u017c\u0105cej po kole winy i krzywdy. Ma\u0142o z tych odczu\u0107 wydostaje si\u0119 wprost na zewn\u0105trz – jako bezpo\u015brednie komunikaty do bliskiej osoby.<\/p>\n
Do\u015b\u0107 trudno przerwa\u0107 b\u0142\u0119dne ko\u0142o winy i krzywdy. Wymaga\u0107 to mo\u017ce obejrzenia swoich krzywd i zwykle ten proces uwalnia od poczucia winy. Gdy nasza wina maleje, jeste\u015bmy w stanie zobaczy\u0107 krzywd\u0119, kt\u00f3r\u0105 wyrz\u0105dzamy innym. A wtedy otwieraj\u0105 si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wyrwania si\u0119 z b\u0142\u0119dnego ko\u0142a. Przestajemy krzywdzi\u0107, przestajemy czu\u0107 si\u0119 winni, nie potrzebujemy czu\u0107 si\u0119 skrzywdzeni.<\/p>\n
Doros\u0142y cz\u0142owiek, ogl\u0105daj\u0105c swoje \u017cycie jest w stanie podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, czy chce dalej tak prze\u017cywa\u0107 \u015bwiat, siebie i innych ludzi. Je\u015bli zdo\u0142a\u0142a zobaczy\u0107 \u015bwiat jakim jest – \u017ce to, co si\u0119 sta\u0142o nie by\u0142o ich win\u0105 (dziecko nigdy nie jest winne), \u017ce niestety nic si\u0119 ju\u017c „nie odstanie” i \u017ce jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce sobie t\u0119 krzywd\u0119 wynagrodzi\u0107 jest on sam, nie uczyni tego m\u0105\u017c, \u017cona, dziecko, szef itd., to by\u0107 mo\u017ce pojawi mu si\u0119 pytanie: skoro tak, to jaki to ma sens?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Osoby, kt\u00f3re w dzieci\u0144stwie do\u015bwiadczy\u0142y wielu krzywd, mog\u0105 jako doro\u015bli […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2336,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-2335","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2335"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2337,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2335\/revisions\/2337"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}