{"id":2136,"date":"2021-11-15T13:19:54","date_gmt":"2021-11-15T12:19:54","guid":{"rendered":"http:\/\/sensum.waw.pl\/new\/?p=2136"},"modified":"2022-01-23T14:50:30","modified_gmt":"2022-01-23T13:50:30","slug":"sny-krolewska-droga-do-nieswiadomosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/2021\/11\/15\/sny-krolewska-droga-do-nieswiadomosci\/","title":{"rendered":"SNY- Kr\u00f3lewska droga do nie\u015bwiadomo\u015bci"},"content":{"rendered":"
\n

Czym jest sen? Wszystkie kultury przypisuj\u0105 snom znaczenie jednak do dzisiaj naukowcom nie uda\u0142o si\u0119 do ko\u0144ca odkry\u0107 tajemnicy snu. Wiadomo, \u017ce sen jest niezb\u0119dny do prawid\u0142owego funkcjonowania cz\u0142owieka. Argumentem, \u017ce sny pe\u0142ni\u0105 pewn\u0105 funkcj\u0119 jest prosta rzecz – \u017ce tak powszechnie wyst\u0119puj\u0105ca aktywno\u015b\u0107 wymagaj\u0105ca w normalnych warunkach du\u017co wi\u0119cej czasu ni\u017c np. seks, musi mie\u0107 istotne znaczenie dla funkcji m\u00f3zgu.<\/p>\n

Kilka informacji\u00a0 z zakresu fizjologii snu.<\/strong><\/p>\n

Ka\u017cdej nocy prze\u017cywamy od trzech do sze\u015bciu cykli snu, a ka\u017cdy cykl ma oko\u0142o 90 minut. W ka\u017cdym cyklu wyst\u0119puj\u0105 cztery etapy. G\u0142\u00f3wne r\u00f3\u017cnice dotycz\u0105 dw\u00f3ch etap\u00f3w: fazy REM czyli fazy snu, w kt\u00f3rej wyst\u0119puj\u0105 szybkie ruchy ga\u0142ek ocznych)\u00a0 oraz fazy snu NREM.\u00a0REM<\/strong>\u00a0to faza lekkiego i aktywnego snu. To w\u0142a\u015bnie podczas tej fazy snu nasz m\u00f3zg jest aktywny i najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119\u00a0marzenia senne<\/strong>. Nasze mi\u0119\u015bnie s\u0105 bardziej odpr\u0119\u017cone, oddech i bicie serca staj\u0105 si\u0119 nieregularne a oczy wykonuj\u0105 gwa\u0142towne ruchy. U cz\u0142owieka doros\u0142ego faza REM wynosi 20 procent snu i wyst\u0119puje co mniej wi\u0119cej 90 minut.<\/p>\n

Faza NREM<\/strong>\u00a0jest faz\u0105 g\u0142\u0119bokiego lub „spokojnego” snu. Podczas jej trwania zostaje zwi\u0119kszony dop\u0142yw krwi do mi\u0119\u015bni, nast\u0119puje odnowienie zasob\u00f3w energii, wzrost i regeneracja tkanek oraz uwalnianie wa\u017cnych hormon\u00f3w wzrostu i rozwoju. W fazie snu g\u0142\u0119bokiego nie wyst\u0119puj\u0105 ruchy ga\u0142ek ocznych, a mi\u0119\u015bnie nie s\u0105 aktywne. Trudno jest wtedy obudzi\u0107 osob\u0119 \u015bpi\u0105c\u0105. Niekt\u00f3rym dzieciom zdarza si\u0119 w tej fazie nocne moczenie, lunatykowanie oraz l\u0119ki nocne.<\/p>\n

Przej\u015bcie z fazy g\u0142\u0119bokiego snu NREM do l\u017cejszego, aktywniejszego stadium REM oznacza wzrost pobudzenia – \u015bpi\u0105cy nie budzi si\u0119, ale nie jest te\u017c pogr\u0105\u017cony w g\u0142\u0119bokim \u015bnie. W tym czasie mo\u017cna si\u0119 przebudzi\u0107, niemowl\u0119ta mog\u0105 poj\u0119kiwa\u0107 lub p\u0142aka\u0107, a doro\u015bli przek\u0142ada\u0107 po\u015bciel i zmienia\u0107 pozycj\u0119. Ka\u017cda \u015bpi\u0105ca osoba przechodzi ten etap cz\u0119\u015bciowego przebudzenia i zazwyczaj zapada ponownie w sen bez przerywania snu. Za sen REM odpowiedzialne s\u0105 prymitywne cz\u0119\u015bci\u00a0 m\u00f3zgu, uwa\u017cane za najstarsze w historii gatunku, podczas gdy sen NREM \u0142\u0105czy si\u0119 z funkcj\u0105 wy\u017cszych cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu.<\/p>\n

—<\/strong><\/p>\n

\u00a0Sny w pracy terapeutycznej.<\/strong><\/p>\n

Zygmund Freud by\u0142 pierwszym , kt\u00f3ry stworzy\u0142 kompletny system interpretacji marze\u0144 sennych. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce sny s\u0105 form\u0105 zaspokojenia niespe\u0142nionych pragnie\u0144. W swej najg\u0142\u0119bszej istocie s\u0105 kompromisem mi\u0119dzy nie\u015bwiadomo\u015bci\u0105 i \u015bwiadomo\u015bci\u0105. Z jednej strony pozwalaj\u0105 wypartym impulsom nie\u015bwiadomo\u015bci znale\u017a\u0107 zaspokojenie w wyobra\u017ceniowej aktywno\u015bci snu a z drugiej ochraniaj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 poprzez zamaskowanie tre\u015bci marzenia sennego przed my\u015blami, kt\u00f3re by\u0142by za trudne dla \u015bni\u0105cego do zaakceptowania. Marzenia senne to spos\u00f3b obej\u015bcia cenzury. W nocnym marzeniu sennym spe\u0142nienia szukaj\u0105 te \u017cyczenia, kt\u00f3re zosta\u0142y wyparte\u00a0 i zak\u0142\u00f3caj\u0105 nasze \u017cycie psychiczne.\u00a0 Marzenie senne wi\u0105\u017ce si\u0119 zazwyczaj z wydarzeniami, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce za dnia, kt\u00f3re pacjent wi\u0105\u017ce w swoim umy\u015ble z reprezentowanym przez nie g\u0142\u0119bszym nie\u015bwiadomym konfliktem. G\u0142\u00f3wne mechanizmy, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w snach i przetwarzaj\u0105 senny materia\u0142 to zag\u0119szczenie\u00a0 czyli kondensacja i przemieszczenie czyli przesuni\u0119cie. Zag\u0119szczenie polega na tym \u017ce poszczeg\u00f3lne elementy (obrazy snu) s\u0105 powi\u0105zane z wieloma\u00a0 my\u015blami, zdarzeniami i uczuciami, czyli trudno m\u00f3wi\u0107 o jakiej\u015b\u00a0 jednej, jednoznacznej interpretacji danego elementu snu. Przemieszczenie polega na tym, \u017ce cz\u0119sto element snu, kt\u00f3ry jest niezwykle emocjonuj\u0105cy i wa\u017cny we \u015bnie nie ma takiego znaczenia (takiej psychologicznej wagi) dla \u015bni\u0105cego jak jaki\u015b ma\u0142o istotny element ze snu, czyli jednym s\u0142owem wa\u017cne elementy s\u0105 cz\u0119sto zakamuflowane.<\/p>\n

Po\u015bwieci\u0142am Freudowi sporo uwagi ze wzgl\u0119du na to , \u017ce on pierwszy dostrzeg\u0142 , \u017ce sen spe\u0142nia wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 psychologiczn\u0105, \u017ce mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o \u015bni\u0105cym i mo\u017ce by\u0107 pomocnym w pracy nad w\u0142asnym rozwojem i rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w na kt\u00f3re uskar\u017ca si\u0119 pacjent. Freud nazywa\u0142 analiz\u0119 sn\u00f3w kr\u00f3lewsk\u0105 drog\u0105 do nie\u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n

Po Freudzie wiele szk\u00f3\u0142 terapeutycznych \u00a0\u00a0pr\u00f3bowa\u0142o wyja\u015bni\u0107 znaczenie sn\u00f3w i wykorzysta\u0107 je w\u00a0 leczeniu. Najbardziej wp\u0142ywow\u0105 jest psychologia postaci (Gestalt) kt\u00f3rej tw\u00f3rc\u0105 by\u0142 Fritz Perls. \u00a0Pearls w przeciwie\u0144stwie do Freuda akcentowa\u0142, \u017ce\u00a0 sny s\u0105 ukierunkowane na przysz\u0142o\u015b\u0107, wskazuj\u0105 drog\u0119, rozwi\u0105zuj\u0105 bie\u017c\u0105ce problemy.\u00a0 Psychologowie postaci uwa\u017cali, \u017ce organizm ludzki jest samosteruj\u0105cym si\u0119 uk\u0142adem, wierzyli w jego m\u0105dro\u015b\u0107 i uwa\u017cali \u017ce sny s\u0105 znacz\u0105cymi przekazami dla \u015bni\u0105cego. Postrzegali poszczeg\u00f3lne postaci ze snu jako aspekty samego \u015bni\u0105cego. \u015ani\u0105cy identyfikowa\u0142 si\u0119 z poszczeg\u00f3lnymi elementami marze\u0144 sennych i prowadzi\u0142 z nimi dialog. Ka\u017cd\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 snu mo\u017cna rozumie\u0107 jako fragmenty osobowo\u015bci, kt\u00f3re wyprojektowane zosta\u0142y z „ego” w poszczeg\u00f3lne elementy snu. Z powodu postawy l\u0119kowej pr\u00f3bujemy unika\u0107 z nimi kontaktu i stajemy si\u0119 wyobcowani wobec samych siebie; konflikty mi\u0119dzy elementami snu odzwierciedlaj\u0105 konflikty w osobowo\u015bci.<\/p>\n

Sny a cia\u0142o<\/strong><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0 nale\u017cy by\u0107 r\u00f3wnie\u017c otwartym na to, \u017ce inne czynniki, nie tylko psychiczne wp\u0142ywaj\u0105 na tre\u015b\u0107 sn\u00f3w. Okaza\u0142o si\u0119 , \u017ce okre\u015blone objawy fizyczne mo\u017cna po\u0142\u0105czy\u0107 z okre\u015blon\u0105 tre\u015bci\u0105 sn\u00f3w Istnieje np. wyra\u017ana korelacja pomi\u0119dzy podwy\u017cszonym ci\u015bnieniem krwi a wypart\u0105 wrogo\u015bci\u0105 w snach. Pewnej cz\u0119\u015bci sn\u00f3w, zw\u0142aszcza l\u0119kowych towarzysz\u0105 przy obudzeniu doznania cielesne w konkretnych miejscach: gard\u0142o jest \u015bci\u015bni\u0119te z przera\u017cenia, \u015bni\u0105cy czuje t\u0119py b\u00f3l w brzuchu, kark jest napi\u0119ty albo wyst\u0119puje b\u00f3l g\u0142owy. Doznania cielesne mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pozytywne , jak odczucie orgazmu, odpr\u0119\u017cenie itp.<\/p>\n

Zdarza si\u0119, \u017ce sny s\u0105 konkretne np. komu\u015b chce si\u0119 siusiu i \u015bni, \u017ce idzie do toalety (g\u0142\u00f3wnie sny dzieci\u0119ce).<\/p>\n

Warto te\u017c wspomnie\u0107 o tym, \u017ce zapami\u0119tywanie sn\u00f3w zdaje si\u0119 by\u0107 sprz\u0119\u017cone z pozycj\u0105 cia\u0142a, w kt\u00f3rej cz\u0142owiek si\u0119 budzi. \u0141atwo zapominamy sen, je\u017celi zmienimy po przebudzeniu pozycj\u0119 cia\u0142a.<\/p>\n

Sny a spo\u0142ecze\u0144stwo<\/strong><\/p>\n

Nie by\u0142o chyba spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re nie wykazywa\u0142oby zainteresowania snami, a zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 kultur przypisuje im pozytywne znaczenie.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy jest lud\u00a0Senoj\u00f3w<\/strong>\u00a0na Malajach. Senojowie pracuj\u0105 bardziej aktywnie nad snami ni\u017c jakakolwiek inna znana spo\u0142eczno\u015b\u0107. S\u0105 lud\u017ami wyj\u0105tkowo harmonijnymi. Interpretacja sn\u00f3w jest cz\u0119\u015bci\u0105 wychowania dzieci i nale\u017cy do og\u00f3lnego wykszta\u0142cenia ka\u017cdego doros\u0142ego Senoja. \u00a0Najwy\u017cszym autorytetem w spo\u0142eczno\u015bciach senojskich s\u0105 ich ?psychologowie sn\u00f3w? zwani „tohatam”.<\/p>\n

Etnolog i psychoanalityk Kilton Steward opisuje \u015bniadanie w rodzinach senojskich jako ?klinik\u0119? sn\u00f3w, gdzie ojcowie i starsi bracia s\u0142uchaj\u0105 i analizuj\u0105 sny wszystkich dzieci. Gdy ta rodzinna klinika si\u0119 ko\u0144czy, jej cz\u0142onkowie p\u0142ci m\u0119skiej zbieraj\u0105 si\u0119 w Radzie , gdzie opowiada si\u0119 i analizuje sny starszych dzieci i wszystkich cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci p\u0142ci m\u0119skiej.<\/p>\n

Senojowie uwa\u017caj\u0105, \u017ce mo\u017cliwe jest aktywne i tw\u00f3rcze zmienianie sn\u00f3w. Wa\u017cn\u0105 zasad\u0105\u00a0 jest to, aby zawsze stawa\u0107 twarz\u0105 w twarz z zagra\u017caj\u0105cymi elementami w snach i je przezwyci\u0119\u017ca\u0107. Je\u017celi \u015bni\u0105cy zwyci\u0119\u017cy i zabije nieprzyjazn\u0105 posta\u0107 we snie , jej duch czy istota zawsze pojawia\u0107 si\u0119 b\u0119dzie jako s\u0142uga czy sprzymierzeniec. W tym spo\u0142ecze\u0144stwie , najbardziej chyba oddanym terapii sn\u00f3w na \u015bwiecie nie by\u0142o podobno przest\u0119pstwa opartego na przemocy od 200-300 lat. Steward pisze, \u017ce Senojowie praktycznie nie znaj\u0105 chor\u00f3b psychicznych ani fizycznych.<\/p>\n

—<\/p>\n

Na koniec warto wspomnie\u0107 o snach proroczych. S\u0105 to sny przepowiadaj\u0105ce przysz\u0142e wydarzenia. W literaturze parapsychologicznej jest przytaczanych sporo takich historii. Niestety weryfikacja takich zdarze\u0144 mo\u017ce by\u0107 trudna lub niemo\u017cliwa. Na mnie zrobi\u0142a wra\u017cenie historia , kt\u00f3r\u0105 spisa\u0142 biograf Abrahama Lincolna Wardem Hill Lamon. \u00a0Abraham Lincoln na trzy dni przed \u015bmierci\u0105 opowiedzia\u0142 w towarzystwie sw\u00f3j sen, w kt\u00f3rym dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce prezydent zosta\u0142 zamordowany. Widzia\u0142 katafalk ze zw\u0142okami zawini\u0119tymi w ca\u0142un i szlochaj\u0105ce t\u0142umy. W trzy dni p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 zamordowany przez skrytob\u00f3jc\u0119.<\/p>\n

—<\/p>\n

Sny mo\u017cna rozumie\u0107 w wielu wymiarach. J\u0119zyk marzenia sennego jest z\u0142o\u017conym zjawiskiem. Wydaje si\u0119, \u017ce \u017caden z nurt\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 badaniem i rozumieniem zjawiska snu nie ma patentu na prawd\u0119. Wszystkie one jednak przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozumienia istoty snu. Sny rzucaj\u0105 \u015bwiat\u0142o na podstawowe problemy psychiczne cz\u0142owieka.<\/p>\n

Prze\u017cycia we \u015bnie s\u0105 bardziej intensywne , na\u0142adowane emocjami, dramatyczne, obrazowe oraz bardziej irracjonalne ni\u017c prze\u017cycia na jawie. S\u0105 kreatywne, maj\u0105 dost\u0119p do innych zasob\u00f3w ni\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 i posiadaj\u0105 w\u0142asn\u0105 logik\u0119, cele, prawa i form\u0119. Cz\u0119sto skojarzenia dotycz\u0105ce marzenia sennego nie s\u0105 same w sobie ukrytymi my\u015blami, s\u0105 jedynie drog\u0105, kt\u00f3ra wiedzie do ukrytych my\u015bli a jeden ma\u0142y fragment marzenia sennego kondensuje w sobie z\u0142o\u017cony proces psychiczny. J\u0119zyk marzenia sennego ka\u017cdego ze \u015bni\u0105cych preferuje okre\u015blony styl, kt\u00f3ry cz\u0119sto zdradza wiele z jego osobowo\u015bci. Interpretuj\u0105c sen musimy sobie zdawa\u0107 spraw\u0119 z r\u00f3\u017cnych poziom\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych jednocze\u015bnie i jako terapeuci musimy dokonywa\u0107 wybor\u00f3w dotycz\u0105cych najbardziej u\u017cytecznych interwencji.<\/p>\n

Ko\u0144cz\u0105c chcia\u0142abym przypomnie\u0107 za Freudem, \u017ce sen spe\u0142nia wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 psychologiczn\u0105, \u017ce mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o \u015bni\u0105cym i mo\u017ce by\u0107 pomocnym w pracy nad w\u0142asnym rozwojem i w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w. Analiza sn\u00f3w mo\u017ce by\u0107 sposobem do dotarcia do ogromnych pok\u0142ad\u00f3w wiedzy zagrzebanych w naszej nie\u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n

Gra\u017cyna Smuszowicz<\/strong>, psychoterapeutka SENSUM<\/p>\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w portalu www.portalmini.eu<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czym jest sen? Wszystkie kultury przypisuj\u0105 snom znaczenie jednak do […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2137,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-2136","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2136"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2333,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2136\/revisions\/2333"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sensum.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}